Składniki
- 500-600 ml schłodzonej śmietany 36% tłuszczu
Nie podaję dokładnej ilości dlatego, że najczęściej śmietanka jest sprzedawana w opakowaniach po 200 i 250 ml, więc najłatwiej będzie kupić 3 x 200 ml lub 2 x 250 ml.
Należy zwrócić uwagę na skład, w którym nie powinno być żadnych dodatków.
Potrzebne narzędzia
- Mikser
- Sitko
- Gaza/tetra
Przygotowanie
Śmietankę prosto z lodówki wlewamy do dużej miski i zaczynamy miksować na wolnych obrotach (żeby nie nachlapać dookoła). W miarę jak śmietanka zacznie gęstnieć, można przyspieszyć.
W czasie miksowania śmietanka będzie dość szybko zmieniała swój wygląd. Na początku uzyskamy zwykłą bitą śmietanę.
Następnie śmietana bardzo zgęstnieje i pojawią się grudki przypominające twarożek.
W ostatnim etapie zacznie się rozwarstwiać, dając nam domowe masło i maślankę.
Cały proces ubijania powinien zająć ok. 10 minut.
Następnie nad inną miską kładziemy sitko i wykładamy je gazą lub tetrą. Odcedzamy otrzymane masło.
Skręcamy materiał i dokładnie odciskamy resztę płynu.
Maślankę, która nam pozostanie można wypić, przygotować z niej koktajl, wykorzystać zamiast mleka do zrobienia naleśników lub do upieczenia chleba.
Następnie wkładamy masło do miski z zimną wodą i ugniatając je ręką, wypłukujemy resztki maślanki. Dzięki temu masło dłużej pozostanie świeże. Wymieniamy wodę i powtarzamy czynność, aż przestanie robić się mętna i biaława.
Gotowe. Domowe masło można uformować w osełkę, kostkę, kulę lub zwyczajnie przełożyć do pojemnika z zamknięciem.
Z 600 ml śmietanki otrzymałam 260 g masła oraz półtora szklanki maślanki.
W razie potrzeby masło można zamrozić.
A jeśli marzy Wam się domowe masło ze świeżo upieczonym chlebem, to polecam również przepis na prosty chleb na zaczynie drożdżowym.
Przechowywanie masła
Pozostawione w temperaturze pokojowej masło zjełczeje, dlatego zazwyczaj przechowuje się je w lodówce. Można je także zakonserwować na dłuższy czas poprzez:
- mrożenie,
- zasypanie solą kuchenną,
- przechowywanie w wodzie, która odetnie dostęp powietrza, co spowolni proces psucia.
Rodzaje i właściwości masła
Masło otrzymuje się ze śmietany z mleka krowiego, koziego lub owczego poprzez skondensowanie tłuszczu.
Nazwa „masło” jest zastrzeżona dla produktów, które zawierają 80-90% tłuszczu mlecznego, bez domieszki tłuszczów roślinnych. Dla porównania margaryna może zawierać maksymalnie 3% tłuszczu mlecznego.
Ze względu na jakość wyróżnia się 5 rodzajów masła:
- Ekstra (min. 82% tłuszczu, maks. 16% wody; solone musi zawierać min. 80% tłuszczu) — powstaje z pasteryzowanej i ukwaszonej śmietanki. Zawiera maksymalnie 0,6% laktozy.
- Delikatesowe (min. 82% tłuszczu, maks. 16% wody)
- Wyborowe (min. 82% tłuszczu, maks. 16% wody; solone musi zawierać min. 80% tłuszczu)
- Śmietankowe (73,5% tłuszczu, maks. 19% wody) — powstaje z nieukwaszonej śmietanki. Zawiera 2-3% laktozy.
- Stołowe (73,5% tłuszczu, maks. 24% wody)
Tylko masło ekstra i wyborowe mogą być produkowane w wersji solonej, która zawiera od 0,3 do 2% soli.
Inne rodzaje masła:
- Klarowane — to niemal czysty tłuszcz mleczny, pozbawiony białka w procesie klarowania, który polega na gotowaniu niesolonego masła na małym ogniu. Powoduje to odparowanie wody oraz wytrącenie się białka w postaci szumowin i innych osadów, które są następnie usuwane. Dlatego masło klarowane ma długi okres przydatności do spożycia i może być przechowywane w temp. pokojowej (do 9 miesięcy, natomiast w lodówce do 15 miesięcy). Ma wysoką temperaturę dymienia (235°C), dlatego można używać je do smażenia i pieczenia. Nie zawiera alergenów takich jak kazeina i laktoza. Ma żółty kolor i lekko orzechowy posmak.
- Serwatkowe — wytwarza się je z serwatki zamiast mleka.
- Bezwodne — woda jest dodatkowo odwirowywana, a następnie masło suszy się próżniowo.
- Topione — zawiera minimum 99% tłuszczu mlecznego, resztę stanowi woda. Otrzymuje się je w wyniku wytapiania tłuszczu.
Wartość odżywcza masła
Masło zawiera duże ilości witamin A, D i E, β-karotenu i retinolu. Niestety ma przy tym wysoką zawartość cholesterolu (220-250 mg w 100 g) i jest bardzo kaloryczne (w 100 g masło ekstra zawiera 735 kcal, natomiast śmietankowe 659 kcal).
Margaryna
To emulsja tłuszczowo-wodna produkowana w głównej mierze z olejów roślinnych (palmowego, rzepakowego, sojowego, arachidowego, słonecznikowego i in.). Zawiera 40-80% tłuszczu, z czego maksymalnie 3% może stanowić tłuszcz mleczny. Co ważne nie zawiera cholesterolu i często jest wzbogacana witaminami A i D3.
